Het betrekken van medewerkers en positief of negatief effect
Een professionele organisatie is een lerende organisatie. Dat betekent dat verbeteren en veranderen continu onderdeel moeten zijn van de cultuur.
Daarom is het belangrijk om medewerkers actief te betrekken bij afspraken, keuzes en verbeteringen. Dit vergroot de betrokkenheid en versterkt het verantwoordelijkheidsgevoel binnen het team.
De basis van gedragsverandering is eenvoudig. Gedrag met een positief effect beloon je. Gedrag met een negatief effect negeer je in eerste instantie. Pas wanneer gedrag zich herhaalt of schade veroorzaakt, grijp je in en stel je grenzen.
Door deze principes bewust toe te passen kun je gedrag versterken of juist afleren. Straf proberen mensen vaak te ontwijken. Beloning werkt anders. Daar willen mensen juist naartoe bewegen.
Slechte gewoontes negeren en goede gewoontes belonen
Het principe achter gedragsbeloning is niet nieuw. Al sinds het onderzoek van Pavlov en later andere gedragswetenschappers weten we dat mens en dier gedrag herhalen wanneer daar een positieve prikkel tegenover staat.
Binnen organisaties werkt dat niet anders.
Mensen doen vaker wat aandacht, waardering en erkenning oplevert. Daarom werkt het beter om goede gewoontes te versterken dan voortdurend te focussen op wat fout gaat.
Een compliment, glimlach of schouderklopje kost niets. De impact ervan kan groot zijn.
Alles begint uiteindelijk bij duidelijke communicatie en het voorkomen van misverstanden.
ABC-model
Alles wat met gedrag te maken heeft, kun je uitleggen met het ABC-model:
Antecedenten – Behaviour – Consequenties
Antecedenten
Alles wat gebeurt vóórdat gedrag ontstaat. Denk aan instructies, verwachtingen, omstandigheden of hoe iemand wordt aangesproken.
Behaviour
Het gedrag zelf. De handelingen en keuzes die iemand maakt.
Consequenties
De reactie op het gedrag. Denk aan belonen, negeren, corrigeren of begrenzen.
Waarom consequenties het meeste effect hebben
Onderzoek laat zien dat sturen op consequenties veel effectiever is dan alleen sturen op wat vooraf gebeurt. Binnen die aanpak blijkt positief belonen opnieuw de sterkste vorm van beïnvloeding.
Toch richten veel leidinggevenden zich vooral op negatieve consequenties. Zij corrigeren, bekritiseren en straffen sneller dan dat zij positief gedrag benoemen.
Dat zorgt vaak voor spanning, stress en uiteindelijk meer uitval binnen teams.
Een positieve werksfeer werkt anders. Medewerkers voelen zich gezien, ervaren meer waardering en verzuim neemt aantoonbaar af.
Complimenten als bonus
Gedrag wordt sterk beïnvloed door beloning. Die beloning kan materieel zijn, zoals salaris of een bonus, of immaterieel, zoals aandacht, waardering en erkenning.
Veel leidinggevenden denken bij belonen direct aan geld. In de praktijk blijkt een goed getimed compliment vaak krachtiger dan een financiële bonus.
Wanneer een medewerker direct positieve feedback krijgt op gewenst gedrag, is het effect veel groter dan wanneer diezelfde waardering maanden later in een bonus wordt verwerkt. De link tussen gedrag en beloning is dan namelijk veel sterker.
Juist daarom werkt directe erkenning zo goed.
Tegelijkertijd blijkt dat veel mensen moeite hebben met complimenten geven, ontvangen en het voeren van positieve feedbackgesprekken. Terwijl juist daar vaak de grootste winst ligt.
Het verschil tussen moeten en willen
Mensen zijn gevoelig voor groepsdruk en sociale omgeving. Medewerkers passen zich vaak aan op basis van wat binnen een groep normaal wordt gevonden.
Dat zie je bijvoorbeeld wanneer mensen onveilig werken omdat zij niet willen afwijken van de groep.
De oplossing ligt niet altijd in harder sturen of vaker corrigeren. Vaak werkt het beter om medewerkers zelf mee te laten denken, verantwoordelijkheid te geven en eigen doelen te laten formuleren.
Dan verdwijnt het gevoel van moeten en ontstaat ruimte voor willen.
En precies daar begint intrinsieke motivatie.
Wanneer medewerkers zelf overtuigd zijn van het belang van hun gedrag, ontstaat duurzame verandering.
Zie je onveilig of onwenselijk gedrag binnen jouw organisatie? Stel dan eerst de vraag waar het gedrag vandaan komt. Begrijp je de oorzaak, dan kun je pas echt werken aan de oplossing.
Breng positief gedrag structureel in jouw organisatie
Positief gedrag ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om duidelijke keuzes, consequente communicatie en leiderschap dat weet welk gedrag het wil versterken.
Loop jij als ondernemer of leidinggevende vast in de manier waarop gedrag binnen jouw team wordt aangestuurd? Dan helpt De Reus je om patronen zichtbaar te maken, gewenst gedrag te versterken en jouw mensen beter in beweging te krijgen.
Als businesscoach helpt De Reus ondernemers en leidinggevenden om gedrag binnen hun organisatie beter aan te sturen. Samen werken we aan een omgeving waarin medewerkers verantwoordelijkheid nemen, beter samenwerken en gemotiveerd bijdragen aan het gezamenlijke doel.
Wacht niet tot gedrag escaleert. Stuur eerder, duidelijker en positiever.
